- Dạ dày là đoạn phình to nhất của ống tiêu hóa, phía trên nối với thực quản, phía dưới nối với tá tràng (đoạn đầu của ruột non).
- Đối chiếu lên thành
bụng, dạ dày thuộc các vùng: thượng vị,
hạ sườn trái và rốn.
- Do rất co giãn nên không có hình dạng nhất định tùy thuộc lượng thức ăn, tư thế, tuổi,
giới, sức co,...
Thường miêu tả như
hình tù và ở xác người, còn người sống khi rỗng hình chữ J. Thể tích từ 2-2,5 lit hoặc hơn.
|
|
|
- Về cấu trúc, dạ
dày có bốn phần chính: tâm vị, đáy vị,
thân vị và môn vị:
+ Tâm vị là điểm nối thực quản với dạ dày, thức ăn từ thực quản đi qua tâm vị để vào dạ
dày, không có van đóng kín mà chỉ
có nếp niêm mạc. Ở người sống nằm sau sụn sườn 7 bên trái, trước D10, lệch đường giữa khoảng 2,5cm.
+ Đáy vị hình vòm, nằm ở phía dưới cơ
hoành, bên trên và bên trái so với tâm vị. Chứa khoảng 50cc khí, tạo nên bóng
hơi dạ dày trên XQ.
+
Thân vị Bên dưới đáy vị, là phần
chính của dạ dày.
+ Môn
vị hình chiếc phễu giúp nối dạ dày
và tá tràng. Gồm có 2 phần:
Hang môn vị: Tiếp nối với thân vị chạy sang phải và hơi ra sau.
Ống môn vị: thu hẹp lại trông như cái phễu và đổ vào môn vị.
Cơ thắt
môn vị (một loại cơ trơn) nằm ở phía cuối của chỗ nối giữa dạ dày với tá
tràng. Lỗ môn vị nằm ở bên
phải đốt sống L1.
- Mặt ngoài lồi của
dạ dày có tên là bờ cong lớn, mặt
trong lõm là bờ cong nhỏ. Dạ dày tuy di động nhưng được treo tại chỗ nhờ các mạc
của phúc mạc như mạc nối nhỏ, mạc nối lớn, các dây chằng vị hoành, vị lách và vị kết tràng (3 dây chằng này là
thành phần mạc nối lớn).
|
+ Mạc
nối nhỏ: kéo dài từ gan đến
bờ cong nhỏ. + Mạc nối lớn: kéo dài từ bờ cong lớn đến thành bụng sau. |
|
- TẤM DƯỚI
THANH MẠC: là tổ chức liên
kết rất mỏng, gần như dính chặt vào lớp cơ trừ ở gần 2 bờ cong vị dễ
bóc tách hơn vì tổ chức này dày lên
nhờ chứa mỡ và các nó mạch thần kinh.
- LỚP CƠ: để thích ứng việc nhào trôn thức ăn lớp cơ vòng của dạ dày có
thêm các sợi chéo. Kể từ ngoài vào trong có 3 lớp:
+Cơ dọc: liên tục với các thớ cơ
dọc của thực quản và tá tràng và dày nhất dọc theo bờ cong vị nhỏ.
+Cơ vòng: bao kín toàn dạ dày, đặc biệt ở môn vị.
+Cơ chéo: là lớp không hoàn toàn, chạy vòng quanh đáy vị và đi chéo xuống
dưới về phía bờ cong lớn.
- LỚP
HẠ NIÊM MẠC: là tổ chức liên kết rất lỏng lẻo nên dễ bị xô đẩy.
MẠCH MÁU DẠ DÀY
- Dạ
dày được cấp máu từ hai nguồn chính: vòng
mạch bờ cong vị nhỏ và vòng mạch bờ
cong vị lớn. Hai vòng mạch này đều bắt
nguồn từ động mạch thân tạng. Động
mạch thân tạng chia thành 3 ngành là:
(1) Động mạch gan chung → chia thành 3
nhánh chính: động mạch gan riêng
(cấp máu cho gan), động mạch vị phải
nối với động mạch vị trái tạo thành vọng
mạch bờ cong vị nhỏ cấp máu cho dạ dày và nhánh động mạch vị tá tràng. Động mạch vị mạc nối phải phát sinh từ
động mạch vị tá tràng nối với động mạch vị mạc nối trái (bắt nguồn từ
động mạch lách) tạo thành vòng mạch bờ
cong vị lớn cấp máu cho dạ dày.
(2) Động mạch vị trái → nối
với động mạch vị phải (đã trình bày ở bên trên).
(3) Động mạch lách → cấp
máu cho lách
- Ngoài
ra còn có một số mạch máu khác như động mạch vị ngắn, động mạch vùng thân vị …
Thần
kinh dạ dày được chi phối bởi:
(1)Dây thần kinh X ( 2 thân TK lang thang trước
và sau đi đến gần bờ cong nhỏ chia nhiều nhánh cho mặt trước (nhánh vị trước) và mặt sau dạ dày (nhánh vị sau) thuộc hệ phó giao cảm: khi kích thích sẽ tăng
hoạt động tự quản của dạ dày và cũng tăng bài tiết của các tuyến dạ dày.
(2)Những
sợi thần kinh từ đám rối tạng thuộc
hệ giao cảm:
xuất phát từ các đoạn tủy sống D6-D10, qua các hạch thần kinh nội tạng và hạc
tạng đi vào dạ dày.
Còn các sợi thần kinh
cảm giác thì thuộc nhiều loại và đi lên theo dây thần kinh lang thang.
Hạch bạch huyết
|
Gồm:
-Chuỗi hạch bạch huyết dạ dày -Chuỗi hạch bạch huyết vị - mạc nối
-Chuỗi hạch bạch huyết tụy -
lách Mạch bạch huyết dạ dày lưu thông tự do với mạng bạch huyết thực quản, nhưng ít với mạng
tá tràng nên ung thư môn vị không lan tới tá tràng mà chỉ lên bờ cong nhỏ.
|
 |
---Bài viết
còn nhiều thiếu sót mong bạn đọc góp ý thêm---
---Bác sĩ: Lê Canh Tài.
Hotline: 0966.591.398---
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét